10 Temmuz Referandumu – Tarba Sude Yilmaz

Son aylarda Abhazya’da siyasi ve sosyal hayatı meşgul eden oldukça önemli bir mesele vardı. Abhazya’da muhalefetin talepleri sonuncunda referandum yapılması kararlaştırıldı.

Abhazya Referandum Kanunu Bolum 1, madde 4’e göre Abhazya Cumhuriyetinin bağımsızlığını yok edecek, devletin toprak bütünlüğü ve sınırların değişmesini talep edecek ve her türlü temel insan haklarını sınırlayacak konularda referandum yapılması kanunen yasaklanmıştır. Yine Abhazya Cumhuriyeti Referandum Kanunu bolum 2, madde 7’ye göre, referandumun düzenlenebilmesi için en az 10 bin vatandaşın imza vermesi gerekmektedir.

2016 Mart ayında 46 kişiden oluşan bir grup, ülkede sosyo-politik durumun kötüleştiği iddiasıyla Merkez Seçim Komisyonu’na başvurarak erken seçim yapılmasını istemişler, bununla ilgili basın toplantısı ve miting düzenlemişlerdi. Bu kapsamda ülkede geçtiğimiz aylarda imza toplama kampanyası düzenlendi. Grubun talebi komisyon tarafından nihai protokol ile 19 Mayıs 2016 tarihinde Cumhurbaşkanı’na iletilmişti.

Abhazya Cumhuriyeti Anayasası Bölüm 4 madde 53’e dayanarak referanduma gitme kararı alan Cumhurbaşkanı Raul HACIMBA, bu konuyla ilgili olarak şunları söyledi: “Abhazya halkının alacağı karardan korkmadığımız için referandum kararı aldık. Politik ve sosyo-ekonomik kalkınma yolunda ülkemizin bugünlerde yaşamakta olduğu karmaşıklık göz önüne alındığında; tüm insanlarımızın istek ve ihtiyaçlarına cevap verebilmemiz, ülkemizdeki ulusal uyum ve istikrarı koruyabilmemiz, anayasanın garantörü olarak göreve devam edebilmemiz için, halkın iradesiyle göreve gelmiş hükümetimizin konsolidasyonu gerekmektedir. Abhazya halkını referanduma çağırıyorum. Abhazya’nın çok uluslu bilge insanlarının, binlerce cana mal olan Abhaz Devleti’ni güçlendirerek, refah seviyesini artırarak yoluna devam etmesini sağlayacak doğru kararı vereceklerine eminim.” (http://altinpost.org/haber-arsivi/item/2980-abhazya-erken-se%C3%A7im-i%C3%A7in-referanduma-gidiyor.html )

Kararnameye göre bu referandumda halka şu soru sorulacaktı: “Abhazya Cumhurbaşkanlığı seçiminin erken yapılmasının gerekli olduğunu düşünüyor musunuz?”. Muhalifler halktan “Evet” oyu vermelerini beklerken, iktidar yandaşları da “Hayır” oylarını bekliyor olacaktı.

Raul HACIMBA 2014 yılındaki Mayıs olaylarından sonra yapılan seçimle %50.57 oy alarak göreve seçilmişti. Yapılacak olan referandumla Hacımba’nın halk nezdinde oy kaybedip kaybetmediğinin de istatistiği yapılmış olacaktı.

Referandum günü yaklaştıkça ülkede tansiyon günden güne arttı. Referanduma bir hafta kala oldukça kalabalık muhalif bir grup Sohum Filarmoni Sarayı’nda bir kongre düzenledi. Kongre sonrasında miting düzenleyen katılımcılar referandumun ertelenmesini talep ederek İçişleri Bakanlığına yürüdü.

Muhalifler, İçişleri Bakan Leonid Dzapşba hakkında şikayetçiydiler. “10 Temmuz’da yapılacak olan referandumda vatandaşların özgür iradeleriyle oy kullanmalarını engelleme girişimleri olduğunu, bazı bakanlıkların da aynı yolu izlediğini, birçok şehir, ilçe ve köy yönetimlerine baskı yapıldığı ve ülkedeki suç durumunun giderek kötüleştiğini iddia eden göstericiler, Cumhurbaşkanı Hacimba Leonid Dzapşba’yı görevden alıncaya kadar yerlerinden ayrılmayacaklarını söylediler.

Muhalefeti temsilen Kvitsinya yaptığı açıklamada hükümetten isteklerini üç başlık altında anlattı:

1) Referandum tarihi 10 Temmuz 2016 yerine Ekim veya Kasım ayına ertelensin.

2) Kullanım süreleri dolmuş pasaport sahipleri de referandumda oy kullanabilsin ve Moskova ve Karaçay Çerkesk’de de oy sandıkları açılsın.

3) İçişleri Bakanı istifa etsin. “ (http://www.altinpost.org/haber-arsivi/item/3008-abhazya-da-muhalefet-mitinginde-i%C3%A7i%C5%9Fleri-bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1-na-bask%C4%B1n-yap%C4%B1ld%C4%B1.html )

Cumhurbaşkanı Raul Hacımba, göstericilerin talepleri üzerine, kullanım süresi dolmuş olan pasaportların kullanımına onay verdi ve İçişleri Bakanı Dzapşba’nın görevini askıya alan kararnameyi imzaladı. Ancak referandum tarihini ertelemedi. Buna neden olarak Abhazya Cumhuriyeti Referandum Yasası bölüm 2, madde 16’ya göre referandum kararı alndıktan sonra ilk bir ay ve takip eden üç ay sonrasında referandum yapılamaması şartı gösterilebilir.

Dün (10.07.2016)’da belirlendiği üzere referandum gerçekleşti. Ancak ülke genelinde seçmenlerin %1’inden az bir katılım görüldü. “Referanduma Abhazya genelinde toplam 1322 kişi katıldı. Katılım genel seçmen oranına göre %0.99 olarak belirlendi. Abhazya seçim kanununa göre, referandumun geçerli olabilmesi için genel seçmenin %50 ve üstü katılım gerekiyor. Bu sonuca göre referandum geçerliliğini yitirmiş oluyor.“  (http://www.abhazyam.com/haber/5515/referandum-sonuclandi.html )

Abhazya Cumhuriyeti Referandum Kanunu bolum 5 madde 28’e  göre yapılan referandum katılım azlığından dolayı iptal edilirse takip eden iki sene boyunca aynı konuyla ilgili referandum yapılamayacak.

Bu yazı Tarba Sude Yılmaz tarafından Abhazya Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Stratejik Araştırmalar Merkezi’nde yapmakta olduğu Staj Çalışması kapsamında hazırlanmıştır.

Comments are closed.